Archivo de la etiqueta: camiños de santiago

O CAMIÑO PRIMITIVO EN BICI

Guía práctica, etapas e gastos para facer o Camiño Primitivo en bici

En bici polo Camiño
En bici polo Camiño

Cal é o Camiño Primitivo?

Como o seu nome indica, parece ser que esta ruta foi a que primeiro utilizaron os peregrinos que se dirixían a Compostela, xa que a capital do Reino na época das primeiras peregrinacións estaba en Oviedo. Na actualidade, este Camiño cruza o Principado de Asturias desde Oviedo, dirixíndose hacia Galiza pola montaña occidental asturiana pasando por localidades como Salas, Tineo, Pola de Allande e Grandas de Salime. Despois entra en Galiza por Fonsagrada, continuando en dirección a Lugo e xuntándose co Camiño Francés na localidade de Melide.

Neste lugar sepáranse o Camiño Primitivo e o do Norte
Neste lugar sepáranse o Camiño Primitivo e o do Norte

Onde comeza o Camiño Primitivo?

O Camiño Primitivo comeza en Oviedo, ainda que moita xente o fai como unha variante polo interior do Camiño do Norte, que vai hacia Compostela pola beira do mar Cantábrico. Polo tanto, no caso de que o peregrino veña facendo o Camiño do Norte desde Irún, verá que pouco despois da localidade asturiana de Villaviciosa o Camiño se divide en dous: Hacia Xixón seguindo pola costa; ou continuar hacia Oviedo polo Camiño Primitivo.

O Camiño Primitivo preto de A Fonsagrada
O Camiño Primitivo preto de A Fonsagrada

Cantos quilómetros ten?

Un total de 320 km se se fai polo trazado orixinal desde Oviedo, aínda que como veremos máis adiante coas etapas, nalgún tramo en bici é aconsellable ir por estrada, facendo algún quilómetro máis.

Tramo entre Lugo e Melide en pleno inverno
Tramo entre Lugo e Melide en pleno inverno

É apto para facelo en bicicleta?

Gran parte do Camiño se pode facer en bici polo trazado orixinal, aínda que nalgunhas zonas da alta montaña asturiana é moi difícil debido ao estado do camiño e a pendiente, en especial se imos con alforxas. Tamén depende moito do mes do ano no que o fagamos, xa que en época de choiva as veces está case impracticable. No apartado das etapas falo de que tramos son aptos ou non e posibles alternativas.

Puerto del Palo
Puerto del Palo

É moi duro para facelo en bici?

Desde logo que este non é un camiño nada fácil para facer en bici. Hai etapas de bastante pendente, que  pode complicarse máis pola climatoloxía da zona, con choivas frecuentes e ate nevadas nas zonas de maior altitude. Tanto este camiño como o do Norte non teñen nada que ver co Camiño Francés, polo que aquí as etapas son bastante máis duras e hai que prever facer bastante menos quilómetros. De todos os xeitos, nada é imposible, sobre todo para ciclistas con algo de fondo e experiencia. Ademáis, sen dúbida algunha as paisaxes compensan o esforzo.

O Camiño con A Fonsagrada ao fondo
O Camiño con A Fonsagrada ao fondo

Canto pode costar?

Eu sempre digo que facer un camiño non é unha forma cara de viaxar, xa que os albergues non son caros e apenas hai que gastar en comer e pouco máis. O precio dun albergue privado anda sobre os 10€ persoa, pero se preferimos durmir en unha habitación privada, non é difícil encontrar sitios por 30 ou 35 € en habitación dobre (un pouco máis se inclúen almorzo). Para comer, hai bastantes sitios onde serven o menú do peregrino, que son moi consistentes e non soen pasar de 10€. A nós, indo dúas persoas e en 6 días, saíunos nun total de uns 435€, durmindo en habitación privada (ao final do post poño o desglose de gastos).

Así levamos as bicis no autobús
Así levamos as bicis no autobús

Como levo a bicicleta ao inicio do Camiño?

Pódese utilizar as empresas de mensaxería, pero nós preferimos levalas no autobús connosco. A empresa de buses ALSA, permite levar as bicicletas cun sobrecoste de 10€ por cada unha delas. Só hai que quitarlle a roda dianteira e tapalas cun plástico (pode ser mesmo con bolsas de lixo, xa que non son moi esixentes nisto).

O Camiño preto de Oviedo
O Camiño preto de Oviedo

Hai moitos peregrinos?

Afortunadamente o Camiño Primitivo aínda non está moi transitado. É decir, neste aspecto non ten nada que ver co Camiño Francés. E se nos referimos ao número de usuarios en bici aínda é moito menor, xa que é bastante duro.

En Lugo
En Lugo

Hai unha boa infraestructura?

Este camiño nunca o fixen en temporada alta, pero o resto do ano dispón dun número de albergues e outros aloxamentos que penso que é suficiente. Se nos referimos a bares e restaurantes, tamén non temos ningún problema, aínda que nas zonas de alta montaña hai distancias máis grandes sen eles.

A cuncha sinala de forma distinta en Galiza e Asturias
A cuncha sinala de forma distinta en Galiza e Asturias

Está ben sinalizado?

Nós non tivemos ningún problema neste camiño no referente á sinalización, polo que non hai máis que seguir as frecuentes frechas e cunchas para chegar a Compostela. O único a ter en conta é que a forma da cuncha é diferente en Asturias que en Galiza. Así, en Asturias, a dirección a seguir a indica o interior da mesma, mentres que en terras galegas é xusto ao contrario.

O Camiño preto de A Fonsagrada
O Camiño preto de A Fonsagrada

ETAPAS

Etapa 1: Villaviciosa – Oviedo: 45.64km

Ainda que para moita xente o Camiño Primitivo comeza en Oviedo, nós tomámolo coma unha prolongación cara o interior do Camiño do Norte, que xa fixemos un tempo antes e podedes ver neste enlace as etapas do mesmo. De feito, pouco despois de Villaviciosa temos unha bifurcación cos seus respectivos moxóns onde podemos escoller de seguir pola costa ou por Oviedo.

Subindo ao Alto de La Campa
Subindo ao Alto de La Campa

Unha vez que tomemos en dirección a Oviedo comezamos a subir o Alto de La Campa, no que nos últimos quilómetros finais deste alto recomendo facelos por estrada, xa que se hai moito barro é unha pista moi difícil para bici con alforxas e é preciso empurrar. Despois do alto o resto da etapa a Oviedo é moi fácil e podemos ir todo o rato polo camiño orixinal.

Etapa Villaviciosa - Oviedo
Etapa Villaviciosa – Oviedo
Etapa Villaviciosa - Oviedo
Etapa Villaviciosa – Oviedo

Etapa 2: Oviedo – Salas: 50,02km

Esta é unha etapa que pasa por paisaxes moi fermosas, e que é posible facer sempre polo camiño orixinal, ainda que as pendentes nalgún punto son bastante fortes, como por exemplo a subida ao Alto do Escamplero e, sobre todo, ao Alto do Fresno; este último tanto na subida como na baixada.

Baixada perigosa nesta etapa
Baixada perigosa nesta etapa

A etapa acaba cunha lixeira subida ate a fermosa e descoñecida vila de Salas.

Etapa Oviedo - Salas
Etapa Oviedo – Salas
Etapa Oviedo - Salas
Etapa Oviedo – Salas

Etapa 3: Salas – Pola de Allande: 61.3km

Nesta etapa as cousas se complican, xa que nos adentramos en zonas de montaña e a altitude e , sobre todo, o estado dos camiños deixan moito que desexar para unha bicis con alforxas. Sen dúbida que as paisaxes polo camiño que utilizan os peregrinos de a pé son ainda mellores, pero se non queremos sufrir sobre a bicicleta penso que é mellor facer esta etapa por estrada.

Por terras de Tineo
Por terras de Tineo

Sairemos de Salas pola N-634 ate La Espina, con apenas tráfico debido a recente apertura dunha autoestrada. Despois continuaremos ate Tineo pola AS-216, con algo máis de tráfico, pero que se reduce considerablemente tras pasar esta localidade. A poucos quilómetros de Tineo desviámonos cara á dereita pola AS-218 que nos leva a carón de dous importantes mosteiros: O de Obona e o de Bárcena.

Pola de Allande
Pola de Allande

A partir de aquí collemos unha estrada case deserta (a AS-219) ate Pola de Allande, subindo xa o noso primeiro porto de montaña deste Camiño, o Alto de Lavadoira.

Etapa Salas - Pola de Allande
Etapa Salas – Pola de Allande
Etapa Salas - Pola de Allande
Etapa Salas – Pola de Allande

Etapa 4: Pola de Allande – A Fonsagrada: 73.3km

Nesta etapa nos adentramos na alta montaña asturiana, polo que teremos aínda máis dificultades orográficas e de infraestructuras que a anterior, así que recomendo facer este tramo case sempre por estrada alternativa. Empezamos saindo de Pola de Allande subindo os case 10km do Puerto del Palo pola estrada AS-14, que non é que sexan excepcionalmente duros pola pendente pero un pouco si pola lonxitude.

Baixando Puerto del Palo
Baixando Puerto del Palo

Despois temos unha longa baixada, con fermosísimas vistas da montaña asturiana, que remata na Presa de Salime.

Presa de Salime
Presa de Salime

Desde a presa temos unha longa subida de case 800 metros de desnivel ate o Alto do Acevo, con algunhas pendientes considerables, sobre todo ao principio (ate a localidade de Grandas de Salime) e ao final. Pouco despois de cruzar o Alto do Acevo entramos en Galiza, onde a partir de aquí xa recomendo seguir o camiño orixinal ate A Fonsagrada.

Etapa Pola de Allande - A Fonsagrada
Etapa Pola de Allande – A Fonsagrada
Etapa Pola de Allande - A Fonsagrada
Etapa Pola de Allande – A Fonsagrada

Etapa 5: A Fonsagrada – Lugo: 60.6km

Nós esta etapa xa a fixemos varias veces, e sempre polo camiño orixinal mesmo no inverno, para gozar aínda máis das impresionantes paisaxes. De todos os xeitos, hai algún tramo onde pode ser boa opción ir por estrada no caso de ir moi cansos ou estar o camiño en mal estado, por exemplo entre Paradavella e A Lastra.

Antigo hospital de pereginos preto de A Fonsagrada
Antigo hospital de pereginos preto de A Fonsagrada

Unha vez que pasamos o Alto da Fontaneira o camiño vólvese moi fácil, e a partires de Castroverde pódese considerar case chan en comparación coas etapas anteriores.

Etapa A Fonsagrada - Lugo
Etapa A Fonsagrada – Lugo
Etapa A Fonsagrada - Lugo
Etapa A Fonsagrada – Lugo

Etapa 6: Lugo – Compostela: 103.62km

Esta é unha etapa bastante longa, e que pode ser difícil facela nun día para moita xente, polo que unha boa opción tamén sería acortala ate Melide ou Arzúa para chegar máis descansado a Compostela o día seguinte. Non é unha etapa moi dura, sobre todo se a comparamos coas anteriores, aínda que si se pode considerar un pouco rompepernas debido aos seus frecuentes “repechos”.

Pola Serra do Careón
Pola Serra do Careón

Ate Melide (50 km aprox.) o único alto a resaltar é a subida á Serra do Careón, que non ten unha dificultade excesiva. Despois de Melide o Camiño Primitivo únese ao Camiño Francés, con todas as vantaxes que ten ( mellor infraestructura, mais servizos,…) e inconvintes (moitísima xente, paisaxe máis humanizado,…).

Chegando á Praza do Obradoiro en Compostela
Chegando á Praza do Obradoiro en Compostela

Chegamos a Compostela despois dunha baixada e entramos na cidade polo Barrio de San Pedro para acabar despois na impoñente Praza do Obradoiro. Recomendo descansar despois en Compostela polo menos un par de días, xa que é unha cidade que ben o merece, como conto neste post. E se aínda nos sobran forzas (e tempo) sería moi boa idea continuar ate Fisterra (neste enlace podedes ver a ruta en bici ate alí), para finalizar a nosa viaxe cunhas impresionantes vistas ao mar.

Etapa Lugo - Compostela
Etapa Lugo – Compostela
Etapa Lugo - Compostela
Etapa Lugo – Compostela

DESGLOSE DE GASTOS (para dúas persoas)

Como é habitual neste blog, poño aquí os gastos que fixemos na viaxe para que vos sexa útil ao facer o voso propio presuposto, ainda que lle tedes que sumar o coste de durmir nos dous días finais (en Lugo e Compostela), que nos non tivemos que pagar por ter aloxamento familiar. Tende en conta que tamén podedes aforrar un pouco máis se decides durmir de albergue e buscades sitios onde cear máis económicos.

O Camiño preto de Oviedo
O Camiño preto de Oviedo

· Día 1: Villaviciosa – Oviedo

  • Bus: tícket 2 persoas de Lugo a Villaviciosa con bicis: 80.48€
  • Almorzo: 4.6€
  • Cea: (Tierra Astur, Oviedo): 34.41€
  • Supermercado: 11€
  • Hotel Longoria, Oviedo: 41.90€ con almorzo

· Día 2: Oviedo – Salas

  • Comida (Sidrería Feudo Real, Grado): 13.5€
  • Supermercado: 2.65€
  • Cea (Casa Pachón, Salas): 20€
  • Hotel Soto, Salas: 30€
A Catedral de Oviedo
A Catedral de Oviedo

· Día 3: Salas – Pola de Allande

  • Almorzo: 9.4€
  • Supermercado: 8.03€
  • Cea: (Nueva Allandesa, Pola de Allande): 30€
  • Hotel Nueva Allandesa, Pola de Allande: 45€ con almorzo

· Día 4: Pola de Allande – A Fonsagrada

  • Supermercado: 10.14€
  • Cea (Restaurante Cantábrico, A Fonsagrada): 25€
  • Hostal Cantábrico, A Fonsagrada: 35€
Alto do Acevo, A Fonsagrada
Alto do Acevo, A Fonsagrada

· Día 5: A Fonsagrada – Lugo

  • Almorzo: 10€
  • Supermercado: 10.22€

· Día 6: Lugo – Compostela

  • Almorzo: 5.6€
  • Supermercado: 7.3€

Total gastos: 434,23€ (217.12€ persoa) en 6 días.

O Camiño Primitivo preto de Lugo
O Camiño Primitivo preto de Lugo

Pois isto é todo! E xa sabedes que como é habitual neste blog, se tendes algunha dúbida, queredes deixar aquí algún consello máis, ou simplemente queredes comentar ou compartir algunha experiencia vosa similar, non dubidedes en poñer un comentario.