Archivos de la categoría Galiza

Visita ao templo de Santalla de Bóveda

Guía para visitar o Templo de Santalla de Bóveda (tamén coñecido polo seu nome en castelán Santa Eulalia de Bóveda), unha xoia da nosa historia única no mundo

santalla de boveda, lugo

Moi preto da cidade de Lugo, temos un dos templos máis interesantes e a súa vez máis descoñecidos do país: O templo de Santalla de Bóveda.

Santalla de Bóveda

Hai bastantes teorías en relación a súa orixe, xa que algúns din que é celta e outros o sitúan na época romana, como un templo adicado ao Deus Mitra ou a Deusa Cibeles.

santalla de bóveda, lugo
O templo, a carón da igrexa

O que si parece que está claro é a orixe precristiá, xa que Sigue leyendo Visita ao templo de Santalla de Bóveda

O ENTROIDO DO OSO DE SALCEDO

Guía para visitar un dos entroidos máis orixinais da nosa terra

oso de salcedo, salcedo, pobra de brollón, entroido
O Oso e os seus criados

En que consiste o Entroido do Oso de Salcedo?

O entroido da aldea de Salcedo, situado no Concello de Pobra do Brollón (Lugo), é sen dúbida un dos máis orixinais da Galiza. Non ten nada que ver cos entroidos que estamos acostumados a ver por aquí, aínda que si os hai similares en lugares tan lonxanos como nos Alpes, Romanía ou mesmo no Xapón.

salcedo
Localización de Salcedo na Galiza
salcedo
Salcedo pertence a Pobra do Brollón, moi preto de Monforte de Lemos

Consiste na representación dun oso, que percorre as rúas de Salcedo manchando aos veciños (e visitantes) con auga misturada con cinza. Tanto ten que tentemos fuxir do oso; se ve que non Sigue leyendo O ENTROIDO DO OSO DE SALCEDO

RUTA TURÍSTICA POLO CONCELLO DE LALÍN

Un percorrido polo mellor do Concello de Lalín

Porco, Lalín, Cocido

Cando falamos de Lalín, o primeiro que pensamos é na Feira do Cocido e na súa gran calidade gastronómica. E Lalín é moito máis ca iso; xa que sen sair dos límites deste concello do centro do país, podemos pasar uns días visitando interesantes museos, ollando paisaxes que namoran, facendo rutas de sendeirismo e, como non, probando a súa fantástica comida local.

Monumento a Loriga, na Vila de Lalín
Monumento a Loriga, na Vila de Lalín

A VILA DE LALÍN

Para comezar a nosa ruta turística pola Vila de Lalín, o mellor é situarnos no vangardista e pintoresco  Concello. Esta famosa obra dos arquitectos Mansilla e Tuñón, coñecida como O Castro Tecnolóxico, ten un deseño que non Sigue leyendo RUTA TURÍSTICA POLO CONCELLO DE LALÍN

OS PETRÓGLIFOS DE MOGOR

Visita aos petróglifos de Mogor

petroglifo, petróglifo, labirinto, mogor

Moi preto de Marín, na parroquia de Mogor, temos uns dos gravados rupestres máis interesantes da Galiza.

Laxe dos Mouros, Petróglifos de Mogor
Laxe dos Mouros, Petróglifos de Mogor

Trátase de tres conxuntos de grupos de petróglifos ben diferenciados, onde destacan sobre todo os labirintos e cazoletas. O conxunto encóntrase nun bo estado de conservación e conta cun centro de interpretación no lugar.

Situación dos Petróglifos de Mogor
Situación dos Petróglifos de Mogor

Chegar aos petróglifos é moi doado. Pouco despois de pasar Marín pola estrada en dirección a Bueu, veremos un Sigue leyendo OS PETRÓGLIFOS DE MOGOR

EL CAMINO SANABRÉS EN BICI

Guía práctica para hacer el Camino de Santiago Sanabrés en bici desde Puebla de Sanabria

camino primitivo, camino de santiago, bici, galicia
El Camino Sanabrés por la provincia de Ourense

¿Cual es el Camino Sanabrés?

El Camino de Santiago Sanabrés es una desviación por tierras de la comarca de Sanabria y la provincia de Ourense de la Vía de la Plata, que viene del sur de la Península. Se separa de la Vía de la Plata en la localidad zamorana de Granja de Moreruela, y pasa después por Puebla de Sanabria, A Gudiña, Laza y Ourense entre otros lugares.

camino de santiago, camino sanabrés, bici, embalse de portas, ourense, galiza, bici, serra do invernadoiro
El Camino Sanabrés por los Montes do Invernadoiro

¿Cuántos kilómetros tiene?

Si vamos siempre por el camino original, y empezamos desde Puebla de Sanabria, son un total de 249 km, aunque en realidad siempre se hace alguno más, ya que algún tramo es conveniente hacerlo por vías alternativas, así como algún desvío a un punto de interés, por lo que en mi caso hice un total de 270 km. Si empezamos en Granja de Moreruela, donde se bifurca de la Vía de la Plata, son 114 km más, por lo que suman 363 hasta Compostela.

camino de santiago, camino sanabrés, mosteiro de oseira, oseira, ourense, galiza, cea
Mosteiro de Oseira

¿Es apto para hacerlo en bicicleta?

En gran parte de su recorrido sí, aunque dependerá sobre todo de la época del año. Algunos puntos como la subida al Puerto de A Canda, no son aptos ni para bici de montaña por el camino original, por lo Sigue leyendo EL CAMINO SANABRÉS EN BICI

AUGAS SANTAS: ENTRE A HISTORIA E A LENDA

A Lenda de Santa Mariña, e pegadas celtas, romanas e medievais, a pouca distancia de Allariz

Augas santas, allariz, santa mariña, lendas, galiza, galicia, ourense
A Pía de Santa Mariña e, ao fondo, o antiguo castro do Outeiro dos Pendóns

Poucos lugares hai onde a historia e a lenda sexan tan sorprendentes como en Augas Santas. Quen chega ate aquí, ven sen dúbida buscando algo único. A quen lle guste a historia, vai gozar dunha serie de impresionantes restos da cultura celta, romana, xermánica e ate a templaria, que non son nada comúns. Por outro lado, os amantes das lendas, xa sexan paganas ou cristiáns, van ter neste lugar unha boa fonte para a súa imaxinación, porque non hai pedra, árbore, fonte,…que non teña un significado en toda esta parroquia.

sendeiro, augas santas, allariz, ourense, galiza
Sendeiro pola ruta arqueolóxica de Augas Santas

A maior parte dos visitantes chegan á aldea de Santa Mariña de Augas Santas desde Allariz, que é ao concello ao que pertence, e se encontra a só 6 kilómetros do seu centro.

Santa Mariña, allariz, augas santas
Santa Mariña de Augas Santas está a uns 6 km de Allariz, pola estrada OU-0101

Esta aldea xa, por si soa, hai que dedicarlle un tempo para dar un paseo por ela. Declarado Conxunto Histórico – Artístico, conta con moitas casas tradicionais ben conservadas e nun bo estado en xeral. Ten, ademais, algún artesán nas súas rúas. A igrexa de Santa Mariña, románica do século XII con engadidos do XVIII, destaca sobre o Sigue leyendo AUGAS SANTAS: ENTRE A HISTORIA E A LENDA

VISITA AO POZO DA FERIDA E O SOUTO DA RETORTA

Guía para coñecer unhas das xoias paixasísticas do concello de Viveiro e da Mariña Lucense

pozo da ferida, viveiro, galiza, lugo
Pozo da Ferida

O concello de Viveiro é ben coñecido sobre todo polo seu casco antigo, coa famosa Porta de Carlos V, e as súas praias, que atraen a moitos turistas cada ano. Pero tamén esconde outras marabillas que a moitos dos seus visitantes se lle escapan. Por un lado o Pozo da Ferida, unha espectacular fervenza que remata nunha bucólica paisaxe cun lago que parece un conto de fadas. Por outro lado o Souto da Retorta (tamén coñecido como Eucaliptal de Chavín), que máis que pola súa paisaxe, é un bosque que destaca sobre todo polos seus enormes exemplares de eucalipto, plantados a principios do século XX, e que alcanzan proporcións enormes, o que fan deste sitio tamén un lugar único.

Pozo da Ferida, Viveiro, Lugo, Galiza
Pozo da Ferida

O Pozo da Ferida

Ainda que se pode chegar desde varias rutas, a máis rápida e cómoda é ir en coche ate a estrada máis preto da fervenza, e despois continuar andando uns 700 metros por un sendeiro que nos levará ate o mesmo Pozo da Ferida.

Acceso pozo da ferida, pozo da ferida, viveiro
Acceso ao Pozo da Ferida en coche

Teremos que conducir 14 km desde o centro da localidade de Viveiro, primeiro saindo pola LU-540 dirección Lugo, despois tomar un cruce á esquerda pola LU-161 dirección Mondoñedo (neste cruce viraremos á dereita se vimos pola estrada de Lugo), e posteriormente seguir os carteis que nos levarán pola LU-P-2604. Tras pasar uns km de monte, ao ver as primeiras casas, seguir a indicación á dereita ate que a estrada se converta nunha pista de terra. Neste punto aparcaremos o noso vehículo e comezaremos a andar os 700 metros que nos separan do Pozo da Ferida.

ruta a Pozo da Ferida, Pozo da Ferida, Viveiro
Acceso ao Pozo da Ferida a pé

Tras dar os primeiros pasos pola pista de terra, unha indicación ao carón dunha casa en ruinas nos indicará un camiño á dereita.

pozo da ferida, viveiro
Indicación ao Pozo da Ferida pouco despois de aparcar o vehículo
pozo da ferida, viveiro
Inicio do camiño a pé

Ao pouco de comezar a andar, pasamos por diante doutras ruinas, e despois duns cantos metros máis, vemos que do noso camiño sae un ramal á dereita, que nos leva a un río cunha pequena presa e á parte superior da fervenza do Pozo da Ferida. Ainda que o lugar tamén ten o seu encanto, debemos continuar polo sendeiro anterior, que agora se converte nunha pronunciada baixada.

Pozo da Ferida, Viveiro
Chegando ao Pozo da Ferida

Tras unha curva á dereita, a pendente disminúe e nos leva aos pocos metros xa directamente ao Pozo da Ferida.

Muiño, pozo da ferida, viveiro
Muiño á chegada ao Pozo da Ferida

O primeiro que vemos é un antigo muíño, e xa detrás de el, encontrámonos coa fermosa fervenza e o seu lago. Un lugar inesquecíble.

pozo da Ferida, viveiro, xove, lugo, galiza
Pozo da Ferida

O Souto da Retorta

O Souto da Retorta, tamén coñecido como o Eucaliptal de Chavín, non é un lugar tan fermoso coma o anterior, mais non por elo menos interesante.

souto da retorta, viveiro, eucalipto, chavin, lugo galiza
Enorme eucalipto no Souto da Retorta

De feito, trátase dun pequeno bosque de eucalipto acompañado de outras especies do país, nunha paraxe á beira do Río Landro. A particularidade do lugar está en que os eucaliptos foron plantados a finais do século XIX, polo que podemos ver as árbores máis altas da Galiza. Entre elas destaca “o avó“, un enorme eucalipto que chega ate os 67 metros de altura e 10,5 metros de perímetro do tronco, que semella a pata dun elefante.

souto da retorta, viveiro, chavin
Acceso en coche ao Souto da Retorta

Chegar ate o Souto da Retorta é doado. Encóntrase a só 7,3 km en coche desde o centro de Viveiro, e non hai máis que seguir a LU-540 dirección Lugo ate chegar a un cruce á esquerda ao pouco de sair da vila, que nos leva pola LU-161 dirección Mondoñedo. Se vimos desde Lugo pola LU-540 non nos fará falla entrar en Viveiro, xa que podemos virar neste mesmo cruce á dereita. Despois continuamos pola estrada LU-161 ate a localidade de Chavín, onde está indicado o aparcamento onde deixaremos o noso vehículo. O aparcadoiro está xusto aos pes do Souto da Retorta, e xusto á entrada xa temos un panel explicativo sobre o lugar.

souto da retorta, viveiro
Acceso a pé ao Souto da Retorta
souto da retorta, viveiro
Panel de inicio do camiño
Souto da Retorta, Viveiro
Primeiros pasos polo Souto da Retorta

Desde aquí ate o exemplar más famoso (o avó) non hai máis de 800 metros, por un sendeiro sen pendente que vai a carón dun canal, rodeado sempre de bosque.

o avó, souto da retorta, eucaliptal de chavin, eucalipto, chavin, viveiro, lugo, galiza
O avó

O avó é doado de localizar. Rodeado dun valado de madeira, para non danalo, destaca sobre as demáis árbores.

o avó, souto da retorta, chavin, viveiro
O pé de O Avó

Ao seu carón, un panel explicativo nos conta por que esta é unha das árbores máis coñecidas do país.

souto da retorta, chavin, viveiro
Souto da Retorta

Pois isto é todo! e xa sabedes que, coma é habitual neste blog, tedes algunha dúbida, queredes deixar aquí algún consello máis, ou simplemente vos gustaría comentar algo sobre o lugar, non dubidedes en escribir un comentario.

VISITA AOS PETRÓGLIFOS DE CAMPO LAMEIRO

Descubrindo unhas das mellores pegadas de arte rupestre do mundo

Campo Lameiro
Campo Lameiro

Ainda que non é estrano na nosa terra encontrar petróglifos, un dos lugares onde temos unha maior concentración deles é no Concello de Campo Lameiro. Situado a poucos quilómetros ao nordés da cidade de Pontevedra, nas terras de Campo Lameiro podemos ver unhas das mellores mostras deste tipo de arte rupestre, que se poden ver talladas en pedras por distintos puntos do concello ou mesmo dentro do recinto do Parque Arqueolóxico da Arte Rupestre (PAAR), onde ademais dun centro de interpretación, hai unha superficie de máis de 20 hectáreas cunha gran concentración de importantes petróglifos, que mesmo se poden ver nunha visita guiada.

Petróglifo no Chan da Lagoa
Petróglifo no Chan da Lagoa

O PAAR DE CAMPO LAMEIRO

Ao chegar a Campo Lameiro, o primeiro que recomendo facer é visitar o PAAR. Está ben sinalizado, xa antes de chegar á capital da vila, polo que é case imposible perderse. Unha vez no PAAR, e tras pagar a entrada (4,50€), nos diriximos a ver o centro de interpretación, onde uns paneis nos explican as orixes e outras informacións sobre o arte rupestre. Podemos ver tamén unha proxección sobre a mesma temática, así como a reconstrucción de como sería a vida nesa época.

Petróglifo no PAAR
Petróglifo no PAAR

Pero o mellor do PAAR está no exterior. Co mapa que nos deron na entrada, saímos a descobrir un excepcional conxunto de petróglifos por unha ruta de máis de 3 quilómetros ben sinalizada. Para elo, recomendo facer a ruta cunha visita guiada (só 1€ a maiores da entrada), que soe haber entre 2 e 3 ao día dependendo da tempada.

Laxe dos Cabalos
Laxe dos Cabalos

A visita guiada comeza coa Laxe da Forneiriña, onde temos o primeiro contacto co lugar. Despois continua coa impresionante Laxe dos Cabalos, cunha fermosa e enorme figura animal. A seguinte parada é o Outeiro dos Cogoludos, con varios círculos concéntricos, así como algunha figura animal e ate un guerreiro. A visita acaba cunha parada na reconstrucción dun poboado da época, onde se pode acceder a varias chozas. Este percorrido dura aproximadamente unha hora, ainda que se se desexa, se poden ver o resto dos petróglifos do recinto por libre.

Petróglifo en Matabois
Petróglifo en Matabois

OUTROS PETRÓGLIFOS NO CONCELLO

Mais non só hai petróglifos no PAAR. Non moi lonxe do centro de interpretación, tamén podemos ver outras xoias do arte rupestre. Uns dos máis destacados son os do Campo de Matabois, onde se poden ver ate espadas. Non moi lonxe, está o de Chan da Lagoa, onde se poden ver algunhas figuras de animais.

Chan da Lagoa
Chan da Lagoa

Outro dos conxuntos máis interesantes do concello é a que está no Castro de Penalba. Situado nun alto sobre os restos dun antigo castro e preto dunha capela, podemos ver a famosa Pedra da Serpe, onde se representa a unha serpe, ou se cadra dúas no momento do apareamento. Como é común na Galiza, este lugar ten asociado unha serie de lendas e crenzas, relacionadas coa fertilidade.

Área de Peñalba
Área de Peñalba

E ainda temos máis petróglifos espallados polo concello, algúns deles non tan famosos e outros en zonas de peor acceso. De todos os xeitos, todos os anteriores son unha boa mostra do mellor do arte rupestre, e estou seguro que non defraudarán a ninguén que visite este lugar.

Pedra da Serpe
Pedra da Serpe

Pois isto é todo! Espero que esta pequena guía vos sexa útil e vos guste este lugar polo menos tanto coma a min. E xa sabedes que, como é habitual neste blogue, se tendes algunha dúbida ou queredes deixar aquí algún consello máis, non dubidedes en escribir un comentario.

SUBIDA AO MONTE PINDO

Guía para subir ao Monte Pindo, unha das montañas máis emblemáticas da Galiza

Desde o cumio do Monte Pindo
Desde o cumio do Monte Pindo

Para os que coma min vivimos algún tempo na comarca da Costa da Morte, O Monte Pindo, ou A Moa como lle chamábamos na zona, sempre foi un lugar moi especial. En primeiro lugar a súa forma, con esas rochas de cor anaranxada que chaman tanto a atención desde moitos quilómetros ao redor; por outro lado a súa beleza, os atractivos naturais, as vistas de gran parte dunha das rías máis fermosas que existen, así coma as súas lendas e historia, fan de Monte Pindo un lugar que recomendo coñecer a todo o mundo. Comparto polo tanto aquí, unha pequena guía práctica que pode ser útil para todo aquel que pretenda subir a pé (non existe outra forma) ate o cumio desta montaña emblemática.

Mapa Monte Pindo
Mapa Monte Pindo

Que posibles rutas hai para chegar ao cumio?

As rutas máis utilizadas son dúas: A máis famosa e recomendable, e tamén máis longa, é a que sae desde a localidade de O Pindo, que describirei máis abaixo. Hai outra máis curta, que empeza preto do Encoro de Santa Uxía, que permite aforrarnos uns cantos metros de desnivel, pero na que nos perderemos partes interesantes do percorrido.

O Monte Pindo desde Fisterra
O Monte Pindo desde Fisterra

Hai que estar en boa forma física?

Como ten bastantes metros de desnivel e o camiño non está en moi bo estado, hai que ter un mínimo de forma física para subilo. De todos os xeitos, non fai falla ser un atleta e poden subir mesmo nenos que non sexan moi pequenos.

Cartel ao inicio da ruta
Cartel ao inicio da ruta

Están ben sinalizadas?

Ainda que hai un cartel onde empeza a ruta e unhas cantas pintadas coas liñas blanca e amarela nalgunha rocha, non está sinalizado onde fai máis falla, é decir, nos cruces de camiños. De todos os xeitos, hai poucos cruzamentos, e nestes casos , sempre ir pendiente arriba.

Como está o camiño?

O camiño é moi estreito e ten moita pedra, especialmente no tramo intermedio e final, polo que hai que esquecerse de levar carritos ou cousas similares e recomendo ir con botas de montaña. No inverno, hai zonas húmidas, para o que non estaría mal levar calzado goretex.

Altimetría da subida ao Monte Pindo
Altimetría da subida ao Monte Pindo

Cal é a duración e distancia?

A subida máis longa son só algo máis de 4 quilómetros, que se pode facer entre unha hora e media e dúas horas, dependendo a forma física. A baixada pódese facer en algo menos de tempo, pero nalgunhas zonas as pernas sofren bastante polo desnivel (máis de 600 metros)

Afectan moito as condicións climatolóxicas?

Si. Hai que ter sempre presente que é unha montaña bastante alta e que está moi preto da costa. Esto, unido a que o camiño ás veces non se ve moi ben, fai que non se debe subir o Monte Pindo se hai néboa ou pouca visibilidade. Ademais, nestes casos non imos poder gozar de unha das maiores recompensas da ascensión: as vistas desde o cumio.

Inicio da ruta
Inicio da ruta

GUÍA DE SUBIDA DESDE O PINDO

Se vimos co noso vehículo, deixarémolo na localidade de O Pindo, nun aparcamento que hai ao carón da Igrexa de San Clemente. Por detrás da igrexa, ao fondo, vemos un camiño cun indicador preto dunha ponte de madeira. Ahí podemos decir que empeza a nosa ruta. Pouco despois do indicador, tomamos o camiño á dereita e xa comezamos subir por un camiño parte de el pegado a un muro de pedra. Despois dun rato, chegamos a unhas rochas que forman un pequeno outeiro onde estivo o antiguo Castelo de San Xurxo.

Restos do incendio do 2013
Restos do incendio do 2013

Nestas rochas, viramos nun pequeno cruzamento de sendeiros á esquerda e voltamos subir por unha ladeira onde podemos ver moitos piñeiros queimados do enorme incendio que sofreu este espazo natural no ano 2013.

Praia de Carnota desde o Monte Pindo
Praia de Carnota desde o Monte Pindo

Pouco despois, temos unhas das zonas da ruta con maior pendente e máis rochas, onde nalgún momento é mesmo necesario poñer a man para axudarnos a subir. Ás veces, pode que pareza que o camiño se perde pero non nos debemos preocupar, xa que non é difícil ver a ruta máis adiante e tamén temos sinais feitos colocando pequenas pedras unhas enriba de outras, postas por outros sendeiristas, que nos serven de guía.

O Guerreiro
O Guerreiro

Xa a pouca distancia do final, a pendente danos un respiro, e cruzamos unha pequena turbeira onde da gusto pasear e nos recuperamos do cansanzo. Aquí, podemos ver unha rocha cunha forma curiosa, coñecida como O Guerreiro.

Fisterra e Ría de Corcubión e Cée desde o cumio do Monte Pindo
Fisterra e Ría de Corcubión e Cée desde o cumio do Monte Pindo

Os metros do final da ascensión volven ser difíciles, pero estamos moi motivados pola panorámica e a proximidade do cumio. Cando vemos o sinal de formigón do vértice xeodésico sabemos que chegamos ao final da nosa ruta. Agora só nos queda descansar e gozar das fermosas vistas. En dirección ao mar, temos o Cabo Fisterra e toda a Ría de Corcubión e Cee. Xusto debaixo, a praia e a localidade de O Pindo. Ao sur, podemos ver a Praia de Carnota, a máis longa da Galiza. Ao norte, as terras do Concello de Dumbría, onde non hai que deixar de visitar moi preto deste lugar a Fervenza do Ézaro. E ao leste, se a visibilidade é boa, podemos chegar a ver ate o Monte Pedroso de Compostela. Sen dúbida, un lugar excepcional que farán esquecer todos os esforzos da subida.

Terras do Concello de Dumbría desde o cumio do Monte Pindo
Terras do Concello de Dumbría desde o cumio do Monte Pindo

Pois isto é todo! Espero que esta pequena guía vos sexa útil e vos guste este lugar polo menos tanto coma a min. E xa sabedes que, como é habitual neste blogue, se tendes algunha dúbida ou queredes deixar aquí algún consello máis, non dubidedes en escribir un comentario.