Archivo de la etiqueta: lugo

A Lagoa de Cospeito

Guía da visita a unha das lagoas máis famosas da Terra Chá

Lagoa de cospeito, lugo, terra cha

Nas chairas do centro da provincia de Lugo, en plena Terra Chá, podemos gozar dun espazo natural que é un auténtico paraíso para os amantes das paisaxes e da natureza, e en especial as aves: A Lagoa de Cospeito.

Situación da Lagoa de Cospeito
Situación da Lagoa de Cospeito

É, ademáis, un lugar único para pasear e relaxarse, xa que se pode percorrer todo ao seu redor por un bonito sendeiro.

A Lagoa de Cospeito, Lugo, terra cha
A Lagoa de Cospeito

A LAGOA DE COSPEITO

A lagoa tivo considerables dimensións no pasado, e foi Sigue leyendo A Lagoa de Cospeito

Visita ao templo de Santalla de Bóveda

Guía para visitar o Templo de Santalla de Bóveda (tamén coñecido polo seu nome en castelán Santa Eulalia de Bóveda), unha xoia da nosa historia única no mundo

santalla de boveda, lugo

Moi preto da cidade de Lugo, temos un dos templos máis interesantes e a súa vez máis descoñecidos do país: O templo de Santalla de Bóveda.

Santalla de Bóveda

Hai bastantes teorías en relación a súa orixe, xa que algúns din que é celta e outros o sitúan na época romana, como un templo adicado ao Deus Mitra ou a Deusa Cibeles.

santalla de bóveda, lugo
O templo, a carón da igrexa

O que si parece que está claro é a orixe precristiá, xa que Sigue leyendo Visita ao templo de Santalla de Bóveda

VISITA AO POZO DA FERIDA E O SOUTO DA RETORTA

Guía para coñecer unhas das xoias paixasísticas do concello de Viveiro e da Mariña Lucense

pozo da ferida, viveiro, galiza, lugo
Pozo da Ferida

O concello de Viveiro é ben coñecido sobre todo polo seu casco antigo, coa famosa Porta de Carlos V, e as súas praias, que atraen a moitos turistas cada ano. Pero tamén esconde outras marabillas que a moitos dos seus visitantes se lle escapan. Por un lado o Pozo da Ferida, unha espectacular fervenza que remata nunha bucólica paisaxe cun lago que parece un conto de fadas. Por outro lado o Souto da Retorta (tamén coñecido como Eucaliptal de Chavín), que máis que pola súa paisaxe, é un bosque que destaca sobre todo polos seus enormes exemplares de eucalipto, plantados a principios do século XX, e que alcanzan proporcións enormes, o que fan deste sitio tamén un lugar único.

Pozo da Ferida, Viveiro, Lugo, Galiza
Pozo da Ferida

O Pozo da Ferida

Ainda que se pode chegar desde varias rutas, a máis rápida e cómoda é ir en coche ate a estrada máis preto da fervenza, e despois continuar andando uns 700 metros por un sendeiro que nos levará ate o mesmo Pozo da Ferida.

Acceso pozo da ferida, pozo da ferida, viveiro
Acceso ao Pozo da Ferida en coche

Teremos que conducir 14 km desde o centro da localidade de Viveiro, primeiro saindo pola LU-540 dirección Lugo, despois tomar un cruce á esquerda pola LU-161 dirección Mondoñedo (neste cruce viraremos á dereita se vimos pola estrada de Lugo), e posteriormente seguir os carteis que nos levarán pola LU-P-2604. Tras pasar uns km de monte, ao ver as primeiras casas, seguir a indicación á dereita ate que a estrada se converta nunha pista de terra. Neste punto aparcaremos o noso vehículo e comezaremos a andar os 700 metros que nos separan do Pozo da Ferida.

ruta a Pozo da Ferida, Pozo da Ferida, Viveiro
Acceso ao Pozo da Ferida a pé

Tras dar os primeiros pasos pola pista de terra, unha indicación ao carón dunha casa en ruinas nos indicará un camiño á dereita.

pozo da ferida, viveiro
Indicación ao Pozo da Ferida pouco despois de aparcar o vehículo
pozo da ferida, viveiro
Inicio do camiño a pé

Ao pouco de comezar a andar, pasamos por diante doutras ruinas, e despois duns cantos metros máis, vemos que do noso camiño sae un ramal á dereita, que nos leva a un río cunha pequena presa e á parte superior da fervenza do Pozo da Ferida. Ainda que o lugar tamén ten o seu encanto, debemos continuar polo sendeiro anterior, que agora se converte nunha pronunciada baixada.

Pozo da Ferida, Viveiro
Chegando ao Pozo da Ferida

Tras unha curva á dereita, a pendente disminúe e nos leva aos pocos metros xa directamente ao Pozo da Ferida.

Muiño, pozo da ferida, viveiro
Muiño á chegada ao Pozo da Ferida

O primeiro que vemos é un antigo muíño, e xa detrás de el, encontrámonos coa fermosa fervenza e o seu lago. Un lugar inesquecíble.

pozo da Ferida, viveiro, xove, lugo, galiza
Pozo da Ferida

O Souto da Retorta

O Souto da Retorta, tamén coñecido como o Eucaliptal de Chavín, non é un lugar tan fermoso coma o anterior, mais non por elo menos interesante.

souto da retorta, viveiro, eucalipto, chavin, lugo galiza
Enorme eucalipto no Souto da Retorta

De feito, trátase dun pequeno bosque de eucalipto acompañado de outras especies do país, nunha paraxe á beira do Río Landro. A particularidade do lugar está en que os eucaliptos foron plantados a finais do século XIX, polo que podemos ver as árbores máis altas da Galiza. Entre elas destaca “o avó“, un enorme eucalipto que chega ate os 67 metros de altura e 10,5 metros de perímetro do tronco, que semella a pata dun elefante.

souto da retorta, viveiro, chavin
Acceso en coche ao Souto da Retorta

Chegar ate o Souto da Retorta é doado. Encóntrase a só 7,3 km en coche desde o centro de Viveiro, e non hai máis que seguir a LU-540 dirección Lugo ate chegar a un cruce á esquerda ao pouco de sair da vila, que nos leva pola LU-161 dirección Mondoñedo. Se vimos desde Lugo pola LU-540 non nos fará falla entrar en Viveiro, xa que podemos virar neste mesmo cruce á dereita. Despois continuamos pola estrada LU-161 ate a localidade de Chavín, onde está indicado o aparcamento onde deixaremos o noso vehículo. O aparcadoiro está xusto aos pes do Souto da Retorta, e xusto á entrada xa temos un panel explicativo sobre o lugar.

souto da retorta, viveiro
Acceso a pé ao Souto da Retorta
souto da retorta, viveiro
Panel de inicio do camiño
Souto da Retorta, Viveiro
Primeiros pasos polo Souto da Retorta

Desde aquí ate o exemplar más famoso (o avó) non hai máis de 800 metros, por un sendeiro sen pendente que vai a carón dun canal, rodeado sempre de bosque.

o avó, souto da retorta, eucaliptal de chavin, eucalipto, chavin, viveiro, lugo, galiza
O avó

O avó é doado de localizar. Rodeado dun valado de madeira, para non danalo, destaca sobre as demáis árbores.

o avó, souto da retorta, chavin, viveiro
O pé de O Avó

Ao seu carón, un panel explicativo nos conta por que esta é unha das árbores máis coñecidas do país.

souto da retorta, chavin, viveiro
Souto da Retorta

Pois isto é todo! e xa sabedes que, coma é habitual neste blog, tedes algunha dúbida, queredes deixar aquí algún consello máis, ou simplemente vos gustaría comentar algo sobre o lugar, non dubidedes en escribir un comentario.

EL CAMINO PRIMITIVO EN BICI

Guía práctica, etapas y gastos para hacer el Camino Primitivo en bici

En bici polo Camiño
En bici por el Camino

¿Cuál es el Camino Primitivo?

Como su nombre indica, parece ser que esta ruta fue la que primero utilizaron los peregrinos que se dirigían a Compostela, ya que la capital del Reino en la época de las primeras peregrinaciones estaba en Oviedo. En la actualidad, este Camino cruza el Principado de Asturias desde Oviedo, dirigiéndose hacia Galicia por la montaña occidental asturiana pasando por localidades como Salas, Tineo, Pola de Allande y Grandas de Salime. Después entra en Galicia por A Fonsagrada, continuando en dirección a Lugo y juntándose con el Camino Francés en la localidad de Melide.

Neste lugar sepáranse o Camiño Primitivo e o do Norte
En este lugar se separan el Camino Primitivo y el del Norte

¿Dónde empieza el Camino Primitivo?

El Camino Primitivo empieza en Oviedo, aunque mucha gente lo hace como una variante por el interior del Camino del Norte, que va hacia Compostela por la orilla del mar Cantábrico. Por lo tanto, en el caso de que el peregrino venga haciendo el Camino del Norte desde Irún, verá que poco después de la localidad asturiana de Villaviciosa el Camino se divide en dos: Hacia Gijón siguiendo por la costa; o continuar hacia Oviedo por el Camino Primitivo

O Camiño Primitivo preto de A Fonsagrada
El Camino Primitivo cerca de A Fonsagrada

¿Cuántos kilómetros tiene?

Un total de 320 km si se hace por el trazado original desde Oviedo, aunque como veremos más adelante con las etapas, en algún tramo en bici es aconsejable ir por carretera, haciendo algún kilómetro más.

Tramo entre Lugo e Melide en pleno inverno
Tramo entre Lugo y Melide en pleno invierno

¿Es apto para hacerlo en bicicleta?

Gran parte del Camino se puede hacer en bici por el trazado original, aunque en algunas zonas de la alta montaña asturiana es muy difícil debido al estado del camino y la pendiente, en especial si vamos con alforjas. También depende mucho del mes del año en el que lo hagamos, ya que en época de lluvia a veces está casi impracticable. En el apartado de las etapas hablo de que tramos son aptos o no y posibles alternativas.

Puerto del Palo
Puerto del Palo

¿Es muy duro para hacerlo en bici?

Desde luego que este no es un camino nada fácil para hacer en bici. Hay etapas de bastante pendiente, que además se puede complicar más por la climatología de la zona, con lluvias frecuentes y hasta nevadas en las zonas de mayor altitud. Tanto este camino como el del Norte no tienen nada que ver con el Camino Francés, por lo que aquí las etapas son bastante más duras y hay que tener previsto hacer bastantes menos kilómetros. De todas formas, nada es imposible, sobre todo para ciclistas con algo de fondo y experiencia. Además, sin duda alguna sus paisajes compensan el esfuerzo.

O Camiño con A Fonsagrada ao fondo
El Camino con A Fonsagrada al fondo

¿Cuánto puede costar?

Yo siempre digo que hacer un camino es una forma bastante económica de viajar, ya que los albergues no son caros y apenas hay que gastar en comer y poco más. El precio de un albergue privado anda sobre los 10€ persona, pero si preferimos dormir en una habitación privada, no es difícil encontrar sitios por 30 o 35€ en habitación doble (un poco más si incluyen desayuno). Para comer, hay bastantes sitios donde sirven el menú del peregrino, que son muy consistentes y no suelen pasar de 10€. A nosotros, yendo dos personas y en 6 días, nos salió en un total de unos 435€, durmiendo en habitación privada (al final del post pongo el desglose de gastos).

Así levamos as bicis no autobús
Así llevamos las bicis en el autobús

¿Cómo llevo la bicicleta al inicio del Camino?

Se pueden utilizar empresas de mensajería, pero nosotros preferimos llevarlas en el autobús con nosotros. La empresa de buses ALSA, permite llevar las bicicletas con un sobrecoste de 10€ por cada una de ellas. Sólo hay que quitarle la rueda delantera y taparlas con un plástico (puede ser incluso con bolsas de basura, ya que no son muy exigentes en esto).

O Camiño preto de Oviedo
El Camino cerca de Oviedo

¿Hay muchos peregrinos?

Afortunadamente el Camino Primitivo aún no está muy transitado. Es decir, en este aspecto no tiene nada que ver con el Camino Francés. Y si nos referimos al número de usuarios en bici aún es mucho menor, ya que es bastante duro.

En Lugo
En Lugo

¿Hay una buena infraestructura?

Este camino nunca lo hice en temporada alta, pero el resto del año disponen de un número de albergues y otros alojamientos que pienso que es suficiente. Si nos referimos a bares y restaurantes, tampoco tendremos ningún problema, aunque en las zonas de alta montaña hay distancias más grandes entre ellos.

A cuncha sinala de forma distinta en Galiza e Asturias
La concha señala de forma distinta en Galicia y Asturias

¿Está bien señalizado?

Nosotros no tuvimos ningún problema en este camino en lo referente a señalización, por lo que no hay más que seguir las frecuentes flechas y conchas para llegar a Compostela. Lo único a tener en cuenta es que la forma de la concha es diferente en Asturias que en Galicia. Así, en Asturias, la dirección a seguir la indica el interior de la misma, mientras que en tierras gallegas es justo al contrario.

O Camiño preto de A Fonsagrada
El Camino cerca de A Fonsagrada

ETAPAS

Etapa 1: Villaviciosa – Oviedo: 45.64km

Aunque para mucha gente el Camino Primitivo comienza en Oviedo, nosotros lo tomamos como una prolongación cara el interior del Camino del Norte, que ya hicimos un tiempo antes y podéis ver en este enlace las etapas del mismo. De hecho, poco después de Villaviciosa tenemos una bifurcación con sus respectivos mojones donde podemos escoger seguir por la costa o por Oviedo.

Subindo ao Alto de La Campa
Subiendo el Alto de La Campa

Una vez que tomemos en dirección a Oviedo comenzamos a subir el Alto de La Campa, aunque los últimos kilómetros finales de este alto los recomiendo hacer por carretera, ya que si hay mucho barro es una pista muy difícil para bici con alforjas y es preciso empujar. Después del alto el resto de la etapa a Oviedo es muy fácil y podemos ir todo el rato por el camino original.

Etapa Villaviciosa - Oviedo
Etapa Villaviciosa – Oviedo
Etapa Villaviciosa - Oviedo
Etapa Villaviciosa – Oviedo

Etapa 2: Oviedo – Salas: 50,02km

Esta es una etapa que pasa por paisajes muy hermosos, y que es posible hacer siempre por el camino original, aunque las pendientes en algún punto son bastante fuertes, como como por ejemplo la subida al Alto del Escamplero y, sobre todo, al Alto del Fresno; este último tanto en la subida como en la bajada.

Baixada perigosa nesta etapa
Bajada peligrosa en esta etapa

La etapa acaba con una ligera subida hasta la hermosa y poco conocida villa de Salas.

Etapa Oviedo - Salas
Etapa Oviedo – Salas
Etapa Oviedo - Salas
Etapa Oviedo – Salas

Etapa 3: Salas – Pola de Allande: 61.3km

En esta etapa las cosas se complican, ya que nos adentramos en zonas de montaña y la altitud y , sobre todo, el estado de los caminos dejan mucho que desear para una bicis con alforjas. Sin duda que los paisajes por el camino que utilizan los peregrinos de a pie son aún mejores, pero si no queremos sufrir sobre la bicicleta pienso que es mejor hacer esta etapa por carretera.

Por terras de Tineo
Por tierras de Tineo

Saldremos de Salas por la N-634 hasta La Espina, con apenas tráfico debido la reciente apertura de una autopista. Después continuaremos hasta Tineo por la AS-216, con algo más de tráfico, pero que se reduce considerablemente tras pasar esta localidad. A pocos kilómetros de Tineo nos desviamos hacia la derecha por la AS-350 que nos lleva al lado de dos importantes monasterios: El de Obona y el de Bárcena.

Pola de Allande
Pola de Allande

A partir de aquí cogemos una carretera casi desierta (la AS-219) hasta Pola de Allande, subiendo ya nuestro primer puerto de montaña de este Camino, el Alto de Lavadoira.

Etapa Salas - Pola de Allande
Etapa Salas – Pola de Allande
Etapa Salas - Pola de Allande
Etapa Salas – Pola de Allande

Etapa 4: Pola de Allande – A Fonsagrada: 73.3km

En esta etapa nos adentramos en la alta montaña asturiana, por lo que tendremos aún más dificultades orográficas y de infraestructuras que la anterior, así que recomiendo hacer este tramo casi siempre por la carretera alternativa. Empezamos saliendo de Pola de Allande subiendo los casi 10km del Puerto del Palo por la carretera AS-14, que no es que sean excepcionalmente duros por la pendiente pero un poco sí por la longitud.

Baixando Puerto del Palo
Bajando Puerto del Palo

Después tenemos una larga bajada, con hermosísimas vistas de la montaña asturiana, que acaba en la Presa de Salime.

Presa de Salime
Presa de Salime

Desde la presa tenemos una larga subida de casi 800 metros de desnivel hasta el Alto do Acevo, con algunas pendientes considerables, sobre todo al principio (hasta la localidad de Grandas de Salime) y al final. Poco después de cruzar el Alto do Acevo entramos en Galicia, donde a partir de aquí ya recomiendo seguir el camino original hasta A Fonsagrada.

Etapa Pola de Allande - A Fonsagrada
Etapa Pola de Allande – A Fonsagrada
Etapa Pola de Allande - A Fonsagrada
Etapa Pola de Allande – A Fonsagrada

Etapa 5: A Fonsagrada – Lugo: 60.6km

Nosotros esta etapa ya la hicimos varias veces, y siempre por el camino original incluso en invierno, para disfrutar aún más de los impresionantes paisajes. De todas formas, hay algún tramo donde puede ser buena opción ir por carretera en el caso de ir muy cansados o estar el camino en mal estado, como por ejemplo entre Paradavella y A Lastra.

Antigo hospital de pereginos preto de A Fonsagrada
Antiguo hospital de pereginos cerca de A Fonsagrada

Una vez que pasamos el Alto de la Fontaneira el camino se vuelve muy fácil, y a partir de Castroverde se puede considerar casi llano en comparación con las etapas anteriores.

Etapa A Fonsagrada - Lugo
Etapa A Fonsagrada – Lugo
Etapa A Fonsagrada - Lugo
Etapa A Fonsagrada – Lugo

Etapa 6: Lugo – Compostela: 103.62km

Esta es una etapa bastante larga, y que puede ser difícil hacerla en un día para mucha gente, por lo que una buena opción también sería acortarla hasta Melide o Arzúa para llegar más descansado a Compostela el día siguiente. No es una etapa muy dura, sobre todo si la comparamos con las anteriores, aunque sí se puede considerar un poco rompepiernas debido a sus frecuentes repechos.

Pola Serra do Careón
Por la Serra do Careón

Hasta Melide (50 km aprox.) el único alto a resaltar es la subida a la Serra do Careón, que no tiene una dificultad excesiva. Después de Melide el Camino Primitivo se une al Camino Francés, con todas las ventajas que ello tiene ( mejor infraestructura, más servicios,…) e inconvenientes (muchísima gente, paisaje más humanizado,…).

Chegando á Praza do Obradoiro en Compostela
Llegando a la Praza do Obradoiro en Compostela

Llegamos a Compostela después de una bajada y entramos en la ciudad por el Barrio de San Pedro para acabar después en la imponente Praza do Obradoiro. Recomiendo descansar después en Compostela por lo menos un par de días, ya que es una ciudad que bien lo merece, como cuento en este post. Y si aún nos sobran fuerzas (y tiempo) sería muy buena idea continuar hasta Fisterra (en este enlace podéis ver la ruta en bici hasta allí), para finalizar nuestro viaje con unas impresionantes vistas al mar.

Etapa Lugo - Compostela
Etapa Lugo – Compostela
Etapa Lugo - Compostela
Etapa Lugo – Compostela

DESGLOSE DE GASTOS (para dos personas)

Como es habitual en este blog, pongo aquí los gastos que hicimos en el viaje para que os sea útil al hacer vuestro propio presupuesto, aunque le tenéis que sumar el coste de dormir los dos días finales (en Lugo y Compostela), donde nosotros no tuvimos que pagar por tener alojamiento familiar. Tener en cuenta que también podéis ahorrar un poco más si decidís dormir de albergue y buscáis sitios donde cenar más económicos.

O Camiño preto de Oviedo
El Camino cerca de Oviedo

· Día 1: Villaviciosa – Oviedo

  • Bus: tícket 2 personas de Lugo a Villaviciosa con bicis: 80.48€
  • Desayuno: 4.6€
  • Cena: (Tierra Astur, Oviedo): 34.41€
  •  Supermercado: 11€
  •  Hotel Longoria, Oviedo: 41.90€ con desayuno

· Día 2: Oviedo – Salas

  • Comida (Sidrería Feudo Real, Grado): 13.5€
  • Supermercado: 2.65€
  • Cena (Casa Pachón, Salas): 20€
  •  Hotel Soto, Salas: 30€
A Catedral de Oviedo
La Catedral de Oviedo

· Día 3: Salas – Pola de Allande

  • Desayuno: 9.4€
  • Supermercado: 8.03€
  • Cena: (Nueva Allandesa, Pola de Allande): 30€
  •  Hotel Nueva Allandesa, Pola de Allande: 45€ con desayuno

· Día 4: Pola de Allande – A Fonsagrada

  • Supermercado: 10.14€
  • Cena (Restaurante Cantábrico, A Fonsagrada): 25€
  • Hostal Cantábrico, A Fonsagrada: 35€
Alto do Acevo, A Fonsagrada
Alto do Acevo, A Fonsagrada

· Día 5: A Fonsagrada – Lugo

  • Desayuno: 10€
  • Supermercado: 10.22€

· Día 6: Lugo – Compostela

  • Desayuno: 5.6€
  • Supermercado: 7.3€

Total gastos: 434,23€ (217.12€ persona) en 6 días (32.6€ por persona y día)

O Camiño Primitivo preto de Lugo
El Camino Primitivo cerca de Lugo

Pues esto es todo! Y ya sabéis que como es habitual en este blog, si tenéis alguna duda, queréis dejar aquí algún consejo más, o simplemente queréis comentar o compartir alguna experiencia vuestra similar, no dudéis en poner un comentario.

Guía para escoger la bicicleta para hacer el Camino de Santiago.

Guía para los accesorios y equipaje de nuestra bicicleta para hacer el Camino de Santiago.

Otros caminos publicados:

· El Camino del Norte en bici desde Irún

· El Camino Sanabrés en bici desde Puebla de Sanabria

· El Camino Portugués en bici desde Tui

· El Camino Francés en bici desde O Cebreiro

· El Camino Inglés en bici

· El Camino a Fisterra en bici

O CAMIÑO PRIMITIVO EN BICI

Guía práctica, etapas e gastos para facer o Camiño Primitivo en bici

En bici polo Camiño
En bici polo Camiño

Cal é o Camiño Primitivo?

Como o seu nome indica, parece ser que esta ruta foi a que primeiro utilizaron os peregrinos que se dirixían a Compostela, xa que a capital do Reino na época das primeiras peregrinacións estaba en Oviedo. Na actualidade, este Camiño cruza o Principado de Asturias desde Oviedo, dirixíndose hacia Galiza pola montaña occidental asturiana pasando por localidades como Salas, Tineo, Pola de Allande e Grandas de Salime. Despois entra en Galiza por Fonsagrada, continuando en dirección a Lugo e xuntándose co Camiño Francés na localidade de Melide.

Neste lugar sepáranse o Camiño Primitivo e o do Norte
Neste lugar sepáranse o Camiño Primitivo e o do Norte

Onde comeza o Camiño Primitivo?

O Camiño Primitivo comeza en Oviedo, ainda que moita xente o fai como unha variante polo interior do Camiño do Norte, que vai hacia Compostela pola beira do mar Cantábrico. Polo tanto, no caso de que o peregrino veña facendo o Camiño do Norte desde Irún, verá que pouco despois da localidade asturiana de Villaviciosa o Camiño se divide en dous: Hacia Xixón seguindo pola costa; ou continuar hacia Oviedo polo Camiño Primitivo.

O Camiño Primitivo preto de A Fonsagrada
O Camiño Primitivo preto de A Fonsagrada

Cantos quilómetros ten?

Un total de 320 km se se fai polo trazado orixinal desde Oviedo, aínda que como veremos máis adiante coas etapas, nalgún tramo en bici é aconsellable ir por estrada, facendo algún quilómetro máis.

Tramo entre Lugo e Melide en pleno inverno
Tramo entre Lugo e Melide en pleno inverno

É apto para facelo en bicicleta?

Gran parte do Camiño se pode facer en bici polo trazado orixinal, aínda que nalgunhas zonas da alta montaña asturiana é moi difícil debido ao estado do camiño e a pendiente, en especial se imos con alforxas. Tamén depende moito do mes do ano no que o fagamos, xa que en época de choiva as veces está case impracticable. No apartado das etapas falo de que tramos son aptos ou non e posibles alternativas.

Puerto del Palo
Puerto del Palo

É moi duro para facelo en bici?

Desde logo que este non é un camiño nada fácil para facer en bici. Hai etapas de bastante pendente, que  pode complicarse máis pola climatoloxía da zona, con choivas frecuentes e ate nevadas nas zonas de maior altitude. Tanto este camiño como o do Norte non teñen nada que ver co Camiño Francés, polo que aquí as etapas son bastante máis duras e hai que prever facer bastante menos quilómetros. De todos os xeitos, nada é imposible, sobre todo para ciclistas con algo de fondo e experiencia. Ademáis, sen dúbida algunha as paisaxes compensan o esforzo.

O Camiño con A Fonsagrada ao fondo
O Camiño con A Fonsagrada ao fondo

Canto pode costar?

Eu sempre digo que facer un camiño non é unha forma cara de viaxar, xa que os albergues non son caros e apenas hai que gastar en comer e pouco máis. O precio dun albergue privado anda sobre os 10€ persoa, pero se preferimos durmir en unha habitación privada, non é difícil encontrar sitios por 30 ou 35 € en habitación dobre (un pouco máis se inclúen almorzo). Para comer, hai bastantes sitios onde serven o menú do peregrino, que son moi consistentes e non soen pasar de 10€. A nós, indo dúas persoas e en 6 días, saíunos nun total de uns 435€, durmindo en habitación privada (ao final do post poño o desglose de gastos).

Así levamos as bicis no autobús
Así levamos as bicis no autobús

Como levo a bicicleta ao inicio do Camiño?

Pódese utilizar as empresas de mensaxería, pero nós preferimos levalas no autobús connosco. A empresa de buses ALSA, permite levar as bicicletas cun sobrecoste de 10€ por cada unha delas. Só hai que quitarlle a roda dianteira e tapalas cun plástico (pode ser mesmo con bolsas de lixo, xa que non son moi esixentes nisto).

O Camiño preto de Oviedo
O Camiño preto de Oviedo

Hai moitos peregrinos?

Afortunadamente o Camiño Primitivo aínda non está moi transitado. É decir, neste aspecto non ten nada que ver co Camiño Francés. E se nos referimos ao número de usuarios en bici aínda é moito menor, xa que é bastante duro.

En Lugo
En Lugo

Hai unha boa infraestructura?

Este camiño nunca o fixen en temporada alta, pero o resto do ano dispón dun número de albergues e outros aloxamentos que penso que é suficiente. Se nos referimos a bares e restaurantes, tamén non temos ningún problema, aínda que nas zonas de alta montaña hai distancias máis grandes sen eles.

A cuncha sinala de forma distinta en Galiza e Asturias
A cuncha sinala de forma distinta en Galiza e Asturias

Está ben sinalizado?

Nós non tivemos ningún problema neste camiño no referente á sinalización, polo que non hai máis que seguir as frecuentes frechas e cunchas para chegar a Compostela. O único a ter en conta é que a forma da cuncha é diferente en Asturias que en Galiza. Así, en Asturias, a dirección a seguir a indica o interior da mesma, mentres que en terras galegas é xusto ao contrario.

O Camiño preto de A Fonsagrada
O Camiño preto de A Fonsagrada

ETAPAS

Etapa 1: Villaviciosa – Oviedo: 45.64km

Ainda que para moita xente o Camiño Primitivo comeza en Oviedo, nós tomámolo coma unha prolongación cara o interior do Camiño do Norte, que xa fixemos un tempo antes e podedes ver neste enlace as etapas do mesmo. De feito, pouco despois de Villaviciosa temos unha bifurcación cos seus respectivos moxóns onde podemos escoller de seguir pola costa ou por Oviedo.

Subindo ao Alto de La Campa
Subindo ao Alto de La Campa

Unha vez que tomemos en dirección a Oviedo comezamos a subir o Alto de La Campa, no que nos últimos quilómetros finais deste alto recomendo facelos por estrada, xa que se hai moito barro é unha pista moi difícil para bici con alforxas e é preciso empurrar. Despois do alto o resto da etapa a Oviedo é moi fácil e podemos ir todo o rato polo camiño orixinal.

Etapa Villaviciosa - Oviedo
Etapa Villaviciosa – Oviedo
Etapa Villaviciosa - Oviedo
Etapa Villaviciosa – Oviedo

Etapa 2: Oviedo – Salas: 50,02km

Esta é unha etapa que pasa por paisaxes moi fermosas, e que é posible facer sempre polo camiño orixinal, ainda que as pendentes nalgún punto son bastante fortes, como por exemplo a subida ao Alto do Escamplero e, sobre todo, ao Alto do Fresno; este último tanto na subida como na baixada.

Baixada perigosa nesta etapa
Baixada perigosa nesta etapa

A etapa acaba cunha lixeira subida ate a fermosa e descoñecida vila de Salas.

Etapa Oviedo - Salas
Etapa Oviedo – Salas
Etapa Oviedo - Salas
Etapa Oviedo – Salas

Etapa 3: Salas – Pola de Allande: 61.3km

Nesta etapa as cousas se complican, xa que nos adentramos en zonas de montaña e a altitude e , sobre todo, o estado dos camiños deixan moito que desexar para unha bicis con alforxas. Sen dúbida que as paisaxes polo camiño que utilizan os peregrinos de a pé son ainda mellores, pero se non queremos sufrir sobre a bicicleta penso que é mellor facer esta etapa por estrada.

Por terras de Tineo
Por terras de Tineo

Sairemos de Salas pola N-634 ate La Espina, con apenas tráfico debido a recente apertura dunha autoestrada. Despois continuaremos ate Tineo pola AS-216, con algo máis de tráfico, pero que se reduce considerablemente tras pasar esta localidade. A poucos quilómetros de Tineo desviámonos cara á dereita pola AS-218 que nos leva a carón de dous importantes mosteiros: O de Obona e o de Bárcena.

Pola de Allande
Pola de Allande

A partir de aquí collemos unha estrada case deserta (a AS-219) ate Pola de Allande, subindo xa o noso primeiro porto de montaña deste Camiño, o Alto de Lavadoira.

Etapa Salas - Pola de Allande
Etapa Salas – Pola de Allande
Etapa Salas - Pola de Allande
Etapa Salas – Pola de Allande

Etapa 4: Pola de Allande – A Fonsagrada: 73.3km

Nesta etapa nos adentramos na alta montaña asturiana, polo que teremos aínda máis dificultades orográficas e de infraestructuras que a anterior, así que recomendo facer este tramo case sempre por estrada alternativa. Empezamos saindo de Pola de Allande subindo os case 10km do Puerto del Palo pola estrada AS-14, que non é que sexan excepcionalmente duros pola pendente pero un pouco si pola lonxitude.

Baixando Puerto del Palo
Baixando Puerto del Palo

Despois temos unha longa baixada, con fermosísimas vistas da montaña asturiana, que remata na Presa de Salime.

Presa de Salime
Presa de Salime

Desde a presa temos unha longa subida de case 800 metros de desnivel ate o Alto do Acevo, con algunhas pendientes considerables, sobre todo ao principio (ate a localidade de Grandas de Salime) e ao final. Pouco despois de cruzar o Alto do Acevo entramos en Galiza, onde a partir de aquí xa recomendo seguir o camiño orixinal ate A Fonsagrada.

Etapa Pola de Allande - A Fonsagrada
Etapa Pola de Allande – A Fonsagrada
Etapa Pola de Allande - A Fonsagrada
Etapa Pola de Allande – A Fonsagrada

Etapa 5: A Fonsagrada – Lugo: 60.6km

Nós esta etapa xa a fixemos varias veces, e sempre polo camiño orixinal mesmo no inverno, para gozar aínda máis das impresionantes paisaxes. De todos os xeitos, hai algún tramo onde pode ser boa opción ir por estrada no caso de ir moi cansos ou estar o camiño en mal estado, por exemplo entre Paradavella e A Lastra.

Antigo hospital de pereginos preto de A Fonsagrada
Antigo hospital de pereginos preto de A Fonsagrada

Unha vez que pasamos o Alto da Fontaneira o camiño vólvese moi fácil, e a partires de Castroverde pódese considerar case chan en comparación coas etapas anteriores.

Etapa A Fonsagrada - Lugo
Etapa A Fonsagrada – Lugo
Etapa A Fonsagrada - Lugo
Etapa A Fonsagrada – Lugo

Etapa 6: Lugo – Compostela: 103.62km

Esta é unha etapa bastante longa, e que pode ser difícil facela nun día para moita xente, polo que unha boa opción tamén sería acortala ate Melide ou Arzúa para chegar máis descansado a Compostela o día seguinte. Non é unha etapa moi dura, sobre todo se a comparamos coas anteriores, aínda que si se pode considerar un pouco rompepernas debido aos seus frecuentes “repechos”.

Pola Serra do Careón
Pola Serra do Careón

Ate Melide (50 km aprox.) o único alto a resaltar é a subida á Serra do Careón, que non ten unha dificultade excesiva. Despois de Melide o Camiño Primitivo únese ao Camiño Francés, con todas as vantaxes que ten ( mellor infraestructura, mais servizos,…) e inconvintes (moitísima xente, paisaxe máis humanizado,…).

Chegando á Praza do Obradoiro en Compostela
Chegando á Praza do Obradoiro en Compostela

Chegamos a Compostela despois dunha baixada e entramos na cidade polo Barrio de San Pedro para acabar despois na impoñente Praza do Obradoiro. Recomendo descansar despois en Compostela polo menos un par de días, xa que é unha cidade que ben o merece, como conto neste post. E se aínda nos sobran forzas (e tempo) sería moi boa idea continuar ate Fisterra (neste enlace podedes ver a ruta en bici ate alí), para finalizar a nosa viaxe cunhas impresionantes vistas ao mar.

Etapa Lugo - Compostela
Etapa Lugo – Compostela
Etapa Lugo - Compostela
Etapa Lugo – Compostela

DESGLOSE DE GASTOS (para dúas persoas)

Como é habitual neste blog, poño aquí os gastos que fixemos na viaxe para que vos sexa útil ao facer o voso propio presuposto, ainda que lle tedes que sumar o coste de durmir nos dous días finais (en Lugo e Compostela), que nos non tivemos que pagar por ter aloxamento familiar. Tende en conta que tamén podedes aforrar un pouco máis se decides durmir de albergue e buscades sitios onde cear máis económicos.

O Camiño preto de Oviedo
O Camiño preto de Oviedo

· Día 1: Villaviciosa – Oviedo

  • Bus: tícket 2 persoas de Lugo a Villaviciosa con bicis: 80.48€
  • Almorzo: 4.6€
  • Cea: (Tierra Astur, Oviedo): 34.41€
  • Supermercado: 11€
  • Hotel Longoria, Oviedo: 41.90€ con almorzo

· Día 2: Oviedo – Salas

  • Comida (Sidrería Feudo Real, Grado): 13.5€
  • Supermercado: 2.65€
  • Cea (Casa Pachón, Salas): 20€
  • Hotel Soto, Salas: 30€
A Catedral de Oviedo
A Catedral de Oviedo

· Día 3: Salas – Pola de Allande

  • Almorzo: 9.4€
  • Supermercado: 8.03€
  • Cea: (Nueva Allandesa, Pola de Allande): 30€
  • Hotel Nueva Allandesa, Pola de Allande: 45€ con almorzo

· Día 4: Pola de Allande – A Fonsagrada

  • Supermercado: 10.14€
  • Cea (Restaurante Cantábrico, A Fonsagrada): 25€
  • Hostal Cantábrico, A Fonsagrada: 35€
Alto do Acevo, A Fonsagrada
Alto do Acevo, A Fonsagrada

· Día 5: A Fonsagrada – Lugo

  • Almorzo: 10€
  • Supermercado: 10.22€

· Día 6: Lugo – Compostela

  • Almorzo: 5.6€
  • Supermercado: 7.3€

Total gastos: 434,23€ (217.12€ persoa) en 6 días.

O Camiño Primitivo preto de Lugo
O Camiño Primitivo preto de Lugo

Pois isto é todo! E xa sabedes que como é habitual neste blog, se tendes algunha dúbida, queredes deixar aquí algún consello máis, ou simplemente queredes comentar ou compartir algunha experiencia vosa similar, non dubidedes en poñer un comentario.